De CRDL, een unieke manier om contact mogelijk te maken

Afgelopen week beleefden De Zingende Koffiemeisjes een weerzien met de bewoners van Marente De Wilbert in Katwijk. Deze keer om het feestje op te luisteren dat werd georganiseerd rond de introductie van de pas aangeschafte CRDL.

Een mevrouw op de eerste rij wenkt me na ons optreden.

‘Mag ik u iets vragen? Wat betekent dat?’

Ze wijst op de letters op de achterwand van het podium.

‘Jullie heten toch de Zingende Koffiemeisjes, niet C D R L?’

Ik lach met haar mee en leg haar uit wat een CRDL (Cradle) is. Ik wijs op het instrument, een soort houten ei, zonder knopjes en snoeren, maar met, verscholen in de kern, superslimme elektronische software die aanraking tussen mensen vertaalt in geluid of muziek.

“Wat mooi!”, zegt ze als ze het geluid van schreeuwende meeuwen hoort als haar buurvrouw het ei aanraakt.

De CRDL is een Nederlandse vondst en is het resultaat van een zoektocht naar een middel om communicatie te vergemakkelijken tussen mensen die moeilijk contact maken en hun omgeving. Het gegeven dat mensen met bijvoorbeeld dementie gevoelig zijn voor dynamische prikkels werd gecombineerd met de wetenschap dat tastzin (aanraken) een van de meest directe zintuiglijke ervaringen is en dat het auditieve geheugen lang intact blijft. Door tast en geluid te verbinden helpt de CRDL het isolement te doorbreken waarin deze mensen zich bevinden wanneer een normaal gesprek niet meer goed mogelijk is.

Het instrument reageert op de intensiteit en frequentie van de aanraking. Als Welzijnscoördinator Annemieke de wang van haar collega aait, verandert het geluid. Het apparaat laat muziek horen of geluiden uit het dagelijkse leven, uit de natuur of uit de stad. De interactie begint wanneer twee mensen ieder één hand op de CRDL leggen en een circuit vormen door elkaar aan te raken. Tijdens onze show vormt het hele publiek één lange kring en klinkt opeens het bijzonder Katwijkse geluid van een rollende branding uit de CRDL.

Nieuwe contactmogelijkheden tussen de bewoners en hun familie en vrienden; wat een prachtige aanwinst voor de PG-afdelingen van De Wilbert, mede mogelijk gemaakt door een groot aantal sponsoren.

En de volgende dag lezen we dat de CRDL is genomineerd voor de Zorginnovatieprijs 2018.

Terecht!

 

Geinteresseerd? Kijk dan eens op:  Website CRDL

Hoe je SAMEN een jubileum kan vieren

Aan het hoofdstuk ‘Ontmoetingen met bijzondere mensen’ kunnen we weer een pagina toevoegen. De ster van vandaag is Corrina. Ze is sinds 1 oktober 25 jaar in dienst bij Vughterstede en haar werkgever laat zo’n mijlpaal gelukkig niet zomaar voorbij gaan, ze krijgt een feestje aangeboden! Ze mag uit eten met haar collega’s. Superleuk natuurlijk! Maar daar kiest Corrina niet voor. Ze wil iets anders.

Ze staat in de hal als we aankomen, rode gloed op haar wangen, glimlach om haar lippen. Een introductie is niet nodig, want ze draagt een feestelijke corsage op haar hart.

Haar jubileum viert en deelt ze met de bewoners van de PG-afdeling van Woonzorgcentrum Theresia. Zelf zegt ze dat díe het zijn die zo’n lang dienstverband leuk en fijn hebben gemaakt en dat ze het niet meer dan logisch vind om haar feest met hen te vieren. Als we ons programma twee keer zingen en spelen in de recreatieruimte, zien we waarom:

De bewoners kennen haar. Ze zijn zich er goed van bewust dat hun Corrina het feestvarken is en zingen haar uit volle borst toe. Ze genieten met haar mee van ons optreden. Als een lied hun emotie  raakt, dan laten ze zich door haar troosten en als zij het zelf even moeilijk heeft dan gaat dat ook zo andersom. Zwaaien zij met hun armen van vreugde bij het volgende lied, dan zwaaien hun armen synchroon met die van haar. Het is een Samen met een hoofdletter. Wat een prachtige manier om een jubileum te vieren.

Als ze de levensjaren had, dan plakte ze er zo nog 25 jaar aan, zegt ze blozend, als we afscheid nemen en we twijfelen daar geen seconde aan.

 

Activiteitenbegeleider, het is een vak!

Ze vraagt waar we vandaan komen en op ons antwoord dat we in Leiderdorp wonen, vraagt ze of we partners zijn. We lachen, gieren en brullen dat we dat in veel opzichten wel zijn, maar dat we er toch niet aan moeten denken dat we elkaar ook nog moeten zoenen. En ze lacht, giert en brult mee.

De toon is gezet voor een bijzondere avond in Loosduinen, Den Haag, een dorp in een grote stad, met een prachtige abdijkerk en een molen. Het is al donker, als we het terrein van Woonzorgpark Loosduinen op racen. We spelen vanavond onze voorstelling op het hoge podium van de grote Plaza van dit prachtige complex.

We zijn laat door de verkeerschaos, maar de activiteitenbegeleider en organisator van de avond verwelkomt ons met een vrolijke lach en twee warme cappuccino’s. Tijdens het gehaast opbouwen zien we hoe zij de avond regisseert. Ze straalt een jaloersmakende kalmte uit, heeft oog voor wat er moet gebeuren en dat is véél als er een tachtig-koppig publiek naar de Plaza moet worden gebracht. Het team vrijwilligers draait als een geoliede machine.

Ze observeert, geeft nuttige feedback en handelt waar het nodig of gewenst is. Tegen het einde van onze show, zie ik haar opstaan en naar de entreehal lopen. Daar staat een groepje mensen, er wordt omhelst, er worden handen geschud en ze stelt zich op in het gevormde rijtje. Om de hoek komt een brancard tussen twee in het zwart geklede heren. Een bewoonster van 94 maakt haar laatste reis en ook daar heeft ze aandacht voor. Het beeld raakt me. Ik richt me weer op ons publiek en zing wat ik zing; voor mijn gevoel mooier dan ooit.

Ze komt terug als we ons laatste lied zingen. Ze pakt de microfoon, we krijgen bloemen en ze sluit de avond welbespraakt en vrolijk af voor de bewoners.

‘Wat was het mooi dat jullie We’ll Meet Again zongen, toen mevrouw naar buiten werd gereden. Alsof het zo moest zijn!’, zegt ze later.

We zitten, grappen en grollen nog wat na met haar en twee vrijwilligers, onder het genot van een wijntje. Het leven is een lach en een traanZe wacht geduldig tot alle vrijwilligers weg zijn. De Plaza is leeg, de ventilatie zwijgt en ze zit even te genieten van de stilte in de net zo drukke zaal. Ik vraag haar of ze niet weg moet, maar ze wacht rustig totdat wij al onze spullen hebben ingeladen. En dan doet ze zelf het licht uit.

Activiteitenbegeleider, het is een vak!

Dank je wel, Jolanda.

We hebben een eigen koekje!

Het Zingende Koffiemeisjes Koffiekoekje! Hoe leuk is dat?! En vooral hoe mooi is dat, want een deel van de opbrengst gaat naar de kwetsbare ouderen.

Het koekje is het product van onze nieuwe samenwerking met Bakker van Maanen. De bakker is van oudsher een centraal figuur in de buurten en vervult met die plaats ook een sociale functie. Bij Bakker van Maanen zijn ze zich terdege bewust van die maatschappelijke rol en ze omarmen die door verbinding te willen maken met hun klanten en die te leren kennen.

De koffiecorner van Bakker van Maanen in winkelcentrum Winkelhof was op 17 oktober het toneel voor de pilot-uitvoering van onze voorstelling “De Zingende Koffiemeisjes zingen voor kwetsbare ouderen in de buurt”. De bewoners van Verpleeghuis Leythenrode waren dit keer de genodigden en het werd een warm en gezellig muzikaal feestje.

Om te sparen voor meer optredens voor kwetsbare ouderen, is nu Het Zingende Koffiemeisjes Koffiekoekje! te koop. Een zakje van 10 koekjes kost nog geen € 3,00 en € 0,50 gaat in de spaarpot.

U kunt de koekjes kopen bij de Bakkers van Maanen in Leiderdorp:
2 winkels in Winkelcentrum Winkelhof
1 winkel in Winkelcentrum Santhorst

De Zingende Koffiemeisjes, samen met de bakker en zijn klanten op de bres voor kwetsbare ouderen. Wat een geweldige samenwerking!

En ze zijn ook nog eens superlekker bij een bakkie koffie. Dus doen, hè!

 

Miracles of music van twee kanten

Daar stonden ze, naast elkaar: de professoren Honing, Swaab en Scherder. Een podium vol jaloersmakende kennis over het brein, een podium vol vakgekte en enthousiasme. Ze vertelden en toonden aan hoe muziek onze hersens kan beïnvloeden. De één dat piepjonge baby’s al ritme ervaren, de ander hoe iemand blij kan worden van droevige muziek en hoe je dat in de hersens kunt zien en de derde hoe muziek kan bijdragen aan het op gang brengen van communicatie bij ziekte en trauma. Ze presenteerden ons hun Miracles of Music, het wonder dat we muziek noemen. Wetenschappelijk bewijs te over dat muziek ons maakt tot wat we zijn.

Die middag waren wij, De Zingende Koffiemeisjes, in Harmelen. We zongen met de bewoners van Woonzorgcentrum Gaza. En daar, in die twee huiskamers, was geen wetenschappelijk bewijs nodig. Daar presenteerde het wonder dat muziek is zich in glinsterende ogen, zwaaiende handen, dirigerende vingers en elkaar vindende stemmen. Daar werd bewezen dat ritme nooit verloren gaat, ongeacht leeftijd en gezondheid, dat blijdschap en herinnering zich kunnen uiten in een traan of in een lach en dat muziek de communicatie zelf is en een primair middel van verbinding.

Wetenschap en de praktijk; twee perspectieven, die van de wetenschapper en die van de muzikant, maar een elkaar volkomen overlappende overtuiging dat muziek de kwaliteit van leven verhoogt en een recht is voor ieder mens.

Een mooi project, dat wij graag ondersteunen: Miracles of Music
Wilt u meer weten over de muziekprojecten voor ouderen van De Zingende Koffiemeisjes?
Neem contact op via onze site.  Contact Zingende Koffiemeisjes

 

Als de dood voor de kleedkamer

Als Zingende Koffiemeisjes maak je van alles mee, maar vandaag hadden we een ervaring die de boeken in kan als op z’n minst ‘curieus’.

Wij sjouwen altijd een auto vol spullen mee naar de zorgcentra waar we gaan zingen. Een serveerwagen, een transportwagentje, geluidsapparatuur, een ouderwets servies, koffiebonen, antieke koffiemolens, instrumenten, het Koffiemeisjestenue en ga zo maar door. We sjouwen(lees ‘zweten’) en reizen dan ook in ons ‘gewone’ kloffie en kleden ons ter plaatse om.

Soms gebeurt dat in een gang (als er even niemand kijkt), soms in een WC, regelmatig in een kapsalon en zelfs een keer in een bezemkast. Bij zorgcentrum De Open Hof in Amsterdam mogen we altijd de Stilteruimte gebruiken, dus daar rollen we afgelopen woensdag vrolijk onze spullen naar toe. Deur op slot! In de stilteruimte wordt heel stil gekolfd. Een behulpzame verzorgende verwijst ons naar een ruimte achter in de gang links, waar we dan wel even ons tenue aan kunnen trekken.

We stappen onze kleedruimte voor vandaag in, ik voorop, en staan meteen als aan de grond genageld. Er ligt een dooie! Op een brancard, onder twee witte lakens. ‘Er ligt een lijk!’, roep ik. We deinzen, over elkaar struikelend, terug de gang in. Het kan toch nie waar zijn! Nou is Koffiemeisje 1 een dappere stadse, die het avontuur niet schuwt. Met een blik die Sherlock Holmes haar niet nadoet, duwt ze de deur van het hok open en stapt naar binnen.

‘We moeten toch even kijken hoor, straks zijn ze dat mens vergeten ofzo’.

Altijd praktisch, die meid. Ik knik en zeg niets. Ze schuifelt naar de brancard. Ik schuifel achter haar aan en hou de mouw van haar shirt vast. Met twee vingers pakt ze een hoekje van het bovenste laken en trekt die een beetje omhoog. Ze gluurt en ik zweer je dat ik haar zachtjes hoor snuiven.

En dan giert ze het uit. “Het is een pop, joh! Jij met je ‘lijk’!”

Ik ontspan en vind mijn dappere zelf terug. Ik licht het laken van het hoofd. Het is een vrouw, middelbare leeftijd, kort zwart haar, met een roze nachthemd aan. Ze is een beetje oranje. Ik drapeer het laken weer eerbiedig over haar gezicht en ga naar de gang. De Stilteruimte is inmiddels weer vrij en ik ben toch blij dat we ons daar verder kunnen omkleden.

Een Wereld Alzheimer Dag om nooit te vergeten

Het is vandaag Wereld Alzheimer Dag 2017 en dit jaar staat deze dag in het teken van het juist NIET vergeten van de mensen die getroffen worden door deze ziekte.

De Zingende Koffiemeisjes zijn uitgenodigd om te komen zingen en spelen bij Cato Carel van den Oever in stadsdeel Escamp in Den Haag. We spelen onze voorstelling ’s morgens in de grote zaal voor de vaste bewoners; mensen die 24 uur per dag intensieve zorg nodig hebben in een beschermde omgeving. En ’s middags verplaatst de karavaan zich naar het Ontmoetingscentrum voor mensen met beginnende geheugenproblemen en hun mantelzorgers.

Wij kennen hem inmiddels goed, de ziekte van Alzheimer…het is een geniepige dief, een nietsontziende rover, die alles probeert te stelen wat een mens tot mens maakt: het geheugen, herinneringen, het plezier, de taal, een thuis, de rust, het begrip en we kunnen nog wel even doorgaan. Probéért te stelen, let wel, probéért! Vaak lukt dat, maar soms zijn er van die momenten dat de ziekte het moet afleggen tegen een geduchte tegenstander en verliest!

Bij Cato Carel van den Oever kroop hij vandaag met hangende pootjes en de staart tussen de benen terug in zijn hol. Daar zegevierde de muziek. Herinneringen sprongen als duveltjes uit hun doosjes, de lach schitterde, stemmen zongen in volzinnen, handen klapten en armen haakten in, ogen straalden en hier en daar vloeide de emotie. Wat een glansrijke overwinning!

Het werd letterlijk een dag om NOOIT te vergeten.

Op de foto
ziet u het “Vergeet-me-niet-speldje” van Stichting Alzheimer Nederland.
Door het speldje te dragen, zeggen wij dat wij mensen met dementie en hun naasten niet vergeten.
Tegelijkertijd dragen we bij aan bewustwording rondom de ziekte en delen de hoop op een oplossing.
U kunt ze bestellen bij Alzheimer Nederland voor 1 euro per speldje (klik op onderstaande link).

https://www.alzheimer-nederland.nl/bestel-ons-bijzondere-vergeet-mij-niet-speldje

 

Voorbij de ziekte

We zijn er weer! De zomervakantie was heerlijk, vrij en minstens zo avontuurlijk als ons leven als zingende koffiemeisjes. Ilonka stond nog met één been in haar camper, toen we vorige week vrijdag naar Rotterdam togen voor ons eerste optreden na de vakantie. En gisteren was er meteen een uitdagende tweede werkdag, met een optreden ‘Zingen in de huiskamer’ bij het Flevohuis in Amsterdam en een groot optreden voor 80 man in de prachtige recreatiezaal van WZH Prinsenhof in Leidschendam.

Twee optredens. Het ene klein en intiem en het andere groot en spetterend.
En twee gezichten, die ons bij zullen blijven.

Het ene van een mevrouw, die de huiskamer wordt binnengereden. Haar blik is voortdurend omhoog, alsof ze zoekt naar de blauwe lucht of misschien wel de sterren, wie zal het zeggen. We hebben niet de indruk dat ze iets ziet. Haar handen tasten, grijpen naar toegestoken handen die voorbij komen. Aanraking geeft haar rust en als die er even niet is, roept ze om hulp. Wij zingen, zachtjes. Droomland. De starende ogen verzachten iets. Iemand pakt haar hand. Twee handen gaan heen en weer, ontspannen, op de maat. Haar hulpgeroep verstomt, ze is stil en haar lippen playbacken de tekst.

Het andere gezicht van een rijzige meneer die op de eerste rij zit in de recreatiezaal in Leidschendam. Hij praat nog in hele zinnen, maar als ik hem vraag of hij suiker in z’n koffie wil, dan weet hij niet wat ik bedoel. Hij oogt wat ongedurig. Zijn voeten schuiven heen en weer onder zijn stoel. Hij blijft wel zitten en ik zie hem geconcentreerd naar de muziek luisteren. Zijn hand dirigeert het ritme. En zodra er een ‘dansbaar’ nummer voorbij komt, staat hij op, recht zijn rug, doet een stap in mijn richting en, met een glimlach van oor tot oor, vraagt hij mij ten dans. Hij houdt van pirouetten. Ik hoef niets te verzinnen, want hij leidt de dans. ‘Hij is vroeger dansleraar geweest’, wordt me later ingefluisterd.

Het was een uitdagende dag gisteren en de twee gezichten ervan staan ons nog vers voor de geest; de intieme verbinding in die kleine huiskamer in Amsterdam en de lol van het samen zijn in de recreatiezaal 65 kilometer verder. Twee keer het bewijs dat muziek ertoe doet, dat muziek reikt tot diep in het gevoel en tot die plekken in het brein die altijd bij ons blijven horen, voorbij de ziekte.

‘Wees gewoon lief voor elkaar!’

 

Deze week sloten we dit Koffiemeisjes-seizoen af. Dat gebeurde bij De Breede Vliet in Hoogvliet, onder de rook van Rotterdam. 

Gewapend met twee geleende sjaals en een clubshirt van Feyenoord, rijden we door de Beneluxtunnel naar het land van Hand in hand, kameraden! Ons publiek heeft er vanaf de eerste noot zin in, ze zingen alsof het een lieve lust is.

Zo’n laatste optreden voor de vakantie is iets anders dan alle anderen. Het voelt als het bereiken van een ‘finish’ midden in het jaar. Niet alleen omdat we dan even kunnen ademhalen na een drukke tijd en er ruimte is om de koffiemolens te smeren, de koffiebonenvoorraad te checken op houdbaarheid en de schortjes te controleren op slijtage, maar vooral omdat het ook zo’n moment is waarop je even stilstaat bij wat je hebt gedaan, een minuutje reflectie.

En soms zijn er dan van die mensen die dat momentje zomaar kleur geven.

Als de zaal na afloop zoemend leegloopt, blijft er een echtpaar achter. We gaan even bij ze zitten. Ze delen hun vreugde over ons optreden en de heerlijke middag die ze hebben gehad.  Ze draaiden beiden aan de molen en proefden de ouderwetse koffie. Hij lachte en playbackte ( ‘Zingen heb ik nooit gekund. Zij wel!’ ) en zij zong elk woord mee. We blozen haast van de superlatieven die ons ten deel vallen over onze mooie stemmen en performance. Hij oogt een zeventiger in zijn smetteloze overhemd met subtiel rood streepje. Maar hij fluistert trots dat hij 94 wordt en zij 91. Sinds zijn vrouw gevallen is, moet zij hier wonen, maar hij komt elke dag op de fiets naar haar toe.

‘Hij is zo lief!’, verzucht ze. ‘En zo knap nog, vind je niet? Als hij die mooie grijze broek aan heeft en hier binnen loopt, dan zie ik alle vrouwen zomaar naar hem kijken. Soms komt hij zelfs twee keer op een dag.’ De liefde spreekt uit haar ogen en uit zijn lach. Ze zijn al 71 jaar bij elkaar. 71 jaar! Zo oud werd mijn vader… Ze grinniken om onze bewondering.

‘Kind, zo moeilijk is dat niet hoor. Wees gewoon lief voor elkaar!’

We krijgen een welgemeende zoen en ze lopen samen de zaal uit. Zij licht voorover gebogen, achter haar rollator en hij vlak achter haar, zijn hand losjes op haar rug.

We eindigen dit seizoen met een gevoel van tevredenheid over wat we hebben kunnen doen, een gevoel van dankbaarheid voor wat we hebben mogen meemaken en leren en een gevoel van vastberadenheid om na deze zonnige zomer met volle kracht door te gaan, want er is nog zoveel te winnen en te doen voor de kwetsbare ouderen.

Fijne zomer, lieve mensen! Enne….gewoon lief zijn voor elkaar. 

Ilonka en Monique