Het ‘hofjesprincipe’, de toekomst.

Geplaatst op door Monique

“Ouderen kruipen bij elkaar”, kopt de krant en ook het radionieuws maakt melding van een nieuwe woontrend onder ouderen: ze zoeken leeftijdsgenoten als buren, met de bedoeling elkaar zorg en gezelschap te bieden zodat ze langer zelfstandig kunnen blijven wonen: het ‘hofjesprincipe’.  En het werkt. Dat weten wij sinds donderdag, toen we het nieuwe jaar mochten inluiden met de bewoners van De Vijverhof in Delft.

‘Het lijkt ons leuk om de jaarlijkse stoffige nieuwjaarsreceptie op te fleuren met een gezellige noot en zo een goede start voor het nieuwe jaar te maken’, luidde de aanvraag.

vijverhof-1De Vijverhof is een wooncentrum voor zelfstandig wonende ouderen vanaf 65 jaar met 137 appartementen waar op dit moment 161 ouderen wonen. Zorgorganisatie Pieter van Foreest voorziet in medische zorg door middel van een Zorgpunt en interne faciliteiten als een bibliotheek, een winkeltje en een actieve bewonerscommissie die allerlei activiteiten organiseert vormen het cement van een ‘kleine samenleving’ van wel zeer krasse knarren. De gemiddelde leeftijd is ongeveer 85 jaar, maar het is er allerminst ‘stoffig’.

De lach hangt in de zaal, die nagenoeg vol zit met ongeveer negentig bewoners. De Kerstboom staat er nog. Er is een batterij energieke vrijwilligers. Er zijn vriendenclubjes van vrouwen die elkaar al zestig jaar kennen en een verleden delen achter de bar van de plaatselijke voetbalclub. Er zijn grappen en grollen, ook ondeugende.

‘Ik vind het nog altijd jammer dat hij getrouwd is’, biecht een vrouw van 95 mij op en wijst naar een van haar mannelijke buren. Haar ogen verraden ondeugd.

Er is interesse in elkaar, oog voor elkaar. Een meneer wiens vrouw naar een verpleeghuis is overgeplaatst, krijgt een extra roos voor zijn vrouw en is tot tranen geroerd. Als tijdens de borrel met lekkers naar leeftijden geraden moet worden, slaan we meerdere malen de plank totaal mis. Een vrouw die we 82 geven is 97 en iemand die wij inschatten als een 50-jarige bezoekster, blijkt 68 en er gewoon te wonen. Ze vindt het heerlijk om onderdeel te zijn van deze gemeenschap en geniet zichtbaar van het nieuwjaarsfeest. Een man die minstens drie koppen boven haar uit toornt, slaat zijn arm om haar schouders.

‘Jullie moeten haar inhuren. Ze kan vreselijk goed zingen! Ik niet hoor, ik heb problemen met mijn gehoorapparaat. Ik hoor mezelf steeds en ontdekte vanmorgen dat ik hartstikke vals zing!’

Er is organisatietalent en uitvoerend talent. Er is talent om te besturen (‘Ik doe eigenlijk niet zoveel, maar ik let altijd wel op de mensen die door hun eigen bescheidenheid wel eens vergeten worden’) en er is hartelijkheid. We zingen en spelen de zaal blij. De rozenzee die ons aan het eind van 24 Rozen toezwaait telt ruim negentig lange rode exemplaren en wordt vergezeld van vrijwel net zoveel lachende gezichten.  Samen is het een inspirerend volkje daar in de Vijverhof; de verbinding is zichtbaar en voelbaar.
En meezingen dat ze kunnen!

Wij rijden langs de vijver en gaan Delft uit met twee tot de rand gevulde harten. Onze roady oppert regelmatig dat je niet te vaak moet zeggen dat iets bijzonder is, omdat het dan niet meer bijzonder is, maar dit was absoluut een bijzondere middag.

Wij overwegen tijdige inschrijving…

We hebben een koffieloodje!

Geplaatst op door Monique

loodjeWe kletsen uitgebreid na met de bewoners van de Vijverhof. Meneer Kees, voorzitter van de bewonerscommissie, tikt me op mijn arm en stopt een buisje in mijn hand.

‘Wat is dat, Kees?’

‘Weet je dat niet?’, zegt hij en ik bespeur enige verontwaardiging.

Ik bestudeer het object nauwkeurig.

‘Ik zou het niet weten…..een stoelpootverhoger?’, probeer ik, enigszins beschaamd.

‘Een wat? Nee joh!, lacht hij. Het is zeker 100 jaar oud, uit de erfenis van de Beppe van de Pake van de Heit van de Beppe van mijn Beppe…’ (dit gok ik een beetje…maar zoiets was het…)

Het is een echt antieken loodje!

Een gisse mevrouw in Maasland vertelde ons dat zij vroeger thuis een koffieloodje gebruikte om de hoeveelheid bonen voor één bakkie koffie af te meten. Eén lood is 10 à 15 gram.

Wij hadden er nog nooit van gehoord, laat staan er één gezien. Het is een metalen kokertje, dat aan de onder- en bovenkant open is. Sommigen hebben een oortje, maar deze is zo oud dat dat er niet aan zit. Het is een maatbekertje dat door een metalen tussenschotje ongelijk in tweeën is verdeeld. De ene kant voor de hoeveelheid bonen voor een straf bakkie, de andere kant als je van een te sterk bakkie een maagperforatie krijgt.

In ons praatje tijdens het maken van de ouderwetse koffie, vertellen we altijd dat we van het loodje hebben gehoord en dat we er graag één zouden willen hebben. ‘Dus als u er toevallig een in uw keukenkastje heeft, dan houden wij ons aanbevolen.’  Zo ook gisteren. En Meneer Kees spurtte naar zijn appartement om het kleinood voor ons te halen.

We mogen hem houden! En Meneer Kees kan er verzekerd van zijn dat we heel Nederland vanaf nu vertellen over het loodje van zijn Friese voorouders, Beppe en Heit incluis.

Dank je wel, Kees!

Het jaar is op!

Geplaatst op door Monique

scheurkalender-2017-3-500x500_0Op de laatste dag van 2016 waren wij de speciale Oudejaarstraktatie naast de gebruikelijke oliebollen en champagne bij Pieter van Foreest Veenhage in Nootdorp. Best bijzonder om in die eindejaarsfeer te gast te mogen zijn in het verzorgingshuis.

In onze levens vliegen de jaren voorbij, glippen ze je maar zo door de vingers,
gevuld als ze zijn met een hoos aan activiteiten en belevenissen. Ik vind het wel eens ontluisterend hoe rap het gaat, de volle agenda’s gaan niet over NU, maar bepalen de vaart waarin we naar straks rennen. Vanuit dat perspectief, heb je al gauw de neiging te denken dat dat voor de ouderen anders is. En hoe is dat voor mensen wiens geheugen de tijd rigoureus door elkaar husselt. Zijn lege dagen ook nog dagen? Bestaan jaren wel en vloeien die niet volkomen ongemerkt in elkaar over? Soms niet, kan ik u vertellen:

Het is pauze. Ilonka oefent haar Spaans met een Spaanse bewoonster (Barcelona o lá lá) en ik zit met een glaasje water te wachten in de hal tot ons publiek een oliebol heeft verorberd. Een vrouw van mijn leeftijd snelt me voorbij naar haar vader en zus die bij de deur op haar staan te wachten. Paps gaat mee voor een oudejaarsavond met de familie.

‘Sorry, sorry, sorry, dat ik jullie liet wachten. Ik was nog even bij je buurman, Pa. Die was zo verdrietig.’ Pa knikt afwezig.

‘O, echt? Wat was er dan’, vraagt Zus.

‘Hij zat aan zijn tafeltje in z’n kamer en was een beetje in paniek. Zijn familie heeft zo’n kalender voor hem gekocht vorig jaar, waarmee ze hem op het spoor van de dag en de datum houden. Hij moet dan elke morgen een dag afscheuren. Maar toen hij dat vanmorgen wilde doen, zag hij dat het er nog maar één velletje was. Dat durfde hij niet af te scheuren, want dan was het jaar op en hoe moest hij
dan verder? De nieuwe kalender voor 2017 lag ernaast, nog in het plastic, maar hij kon de verbinding niet maken dat hij gewoon opnieuw kon beginnen met scheuren morgenochtend. Ik heb het hem uitgelegd en ik geloof wel dat hij het begreep, want hij werd rustig.’

Hoe 365 stukjes jaar op een velletje een uitdaging kunnen vormen, die je je niet kunt voorstellen.

Het was ons laatste optreden van 2016. Wij hebben het nieuwe jaar aangebroken en prijzen ons gelukkig dat we al weten dat er in 2017 vele zullen volgen.

 

 

Leverworst

Geplaatst op door Monique

edelweissEdelweiss, Edelweiss, every morning you greet me…

Het is een lief liedje en we zingen het vaak, tweestemmig, en het klinkt als een Oostenrijks klokje. Er wordt op geglimlacht, meegedeind en verbazend veel luisteraars kennen de Engelse liedtekst van voor tot achter en zingen of neuriën mee.

Vanmiddag, bij Vierstroom Vivaldi in Zoetermeer, is dat niet anders, maar tijdens het zingen, lees ik van de lippen van een mevrouw een alternatieve tekst. Kent ze de woorden niet? Of heeft ze een eigenzinnige Engelse uitspraak? Tijdens het uitdelen van de Edelweiss chocolaatjes, luister ik vlakbij en hoor:

Leverworst, leverworst, o wat is dat fijn eten!
Leverworst, leverworst, ‘k heb hetvaltijd geweten!

“Maar mevrouw, wat zong u nou toch net in plaats van Edelweiss?”, vraag ik haar na afloop, nog nahikkend van het lachen.

“Oh!, heb je het gehoord? Mijn moeder zei: altijd blijven zingen en als je de woorden niet kent, dan verzin je ze maar zelf. En ik moest opeens aan Kips leverworst denken.”

Ze glimt van pret. En wij moeten nog oppassen dat we het niet per ongeluk over leverworst gaan hebben op 31 december, als we onze laatste Edelweiss van dit jaar zingen.

Belevenissen op de ‘belevingsgang’

Geplaatst op door Monique

img_9320-kleinDSV Vlietstede is officieel geopend. Wat een aanwinst! Een gloednieuw, duurzaam gebouw op een prachtige locatie in het hart van ‘bollendorp’ Rijnsburg. Het is een licht, modern ingericht en ruim woonzorgcomplex geworden met een ontmoetingsfunctie voor de bewoners uit de wijk, met zorgappartementen voor cliënten met somatische aandoeningen en meerdere kleinschalig-wonengroepen voor PG-cliënten.

Redenen te over voor een goed FEEST! Rond de opening is een feestweek georganiseerd met feestelijke etentjes, aandacht voor spel en beauty, creativiteit en natuurlijk met veel muziek.

De Zingende Koffiemeisjes spelen op de PG-afdeling, specifieker: op de ‘belevingsgang’ bij de PG-afdeling. In de brede gang die toegang geeft tot de kamers van de bewoners, valt inderdaad veel te beleven. Er hangt een oud emaillen servies aan de muur en er staat een hele keuken uit de jaren 50/60, compleet met oud fornuisje, wolkjespannen en een rimpelgordijntje voor het pannenrek, waar wij met onze koffiespullen en roze schortjes naadloos in passen.

Wij spelen twee sessies van een uur. Tussen de optredens in, zitten wij, na het wassen van de kopjes, even te wachten tot de tweede groep is opgehaald en binnengebracht. Samen met de bewoners in het ouderwetse keukentje.

‘Wat gaat hier eigenlijk gebeuren?’, vraagt een bewoonster aan haar buurvrouw. Ze kijkt er een beetje nors bij. Ze heeft totaal geen oog voor het keukentje en de spulletjes van vroeger.

‘Ik geloof dat er muziek komt’, zegt haar buurvrouw.

‘O, écht? Mot dat?!’  Ze staart naar haar schoenen.

Als iedereen binnen is en wij de muziek aanzetten voor ons koffielied, dan verschijnt er bij de eerste noot een glimlach op haar gezicht, bij de tweede een brede lach en bij het refrein zingt ze hard mee.  We laten haar draaien aan de koffiemolen en ruiken aan de koffie. Ze gaat terug in de tijd. Ze snapt opeens weer het keukentje, ze herkent ze de geur van de Klok-zeepjes en de pannen en antieke kopjes. En ze houdt van de muziek.

Het werd een middag om van te smullen, met hete melk (zonder vel) voor in de koffie en een fleurige roos voor elke bewoner. Eén ding is zeker: Rijnsburgers kunnen geweldig zingen! En ze hebben de spierballen om als de besten koffiebonen te malen!

Laat de muziek klinken met Kerst!

Geplaatst op door Monique

kerstbal

In December 2015 genoten wij met heel ons hart en ziel van de Zingende Koffiemeisjes Kersttoer.
Wat was het een prachtige ervaring! De warmte, het licht en de Kerstkoren. Onvergetelijk!

We hadden het dit jaar graag nog een keer over willen doen, maar worden vooral opgeslokt door onze andere muzikale bezigheden (een concert in Kerstsfeer van Zangschool Ilonka Seriese).
Gelukkig staan er wel een paar Zingende Koffiemeisjes-optredens gepland in de Kersttijd, waar we zeker een paar mooie Kerstliederen zullen zingen met de bewoners. En volgend jaar januari gaan we er weer volle bak tegenaan met acht optredens in de regio en ver daarbuiten.

Wij wensen iedereen die ons volgt een heel fijne Kersttijd, met mooie muziek en met een beetje extra aandacht voor elkaar.

Als de Kerst nou eens geen boom had
geen kaarsjes en geen piek
Als Kerstmis nou eens geen licht gaf
En de kleding was niet sjiek

Als de Kerstdagen donker waren
En de nachten lang en fris
En als er geen kalkoen was
Of rollade aan de dis

Dan zongen wij een liedje
Over wonderen in de nacht
En over licht en engelen
En hemelse sterrenpracht.

Dan waaierde de tonen
Van ons lied door heel de stad
Dan zongen alle mensen mee
Van het bos tot aan het Wad

Dan raakten handen handen
Dan zagen ogen elkaar
Dan vonden stemmen stemmen
Dan was het tóch Kerst, zomaar!

Wij wensen u een fijne, warme, achtzame en muzikale Kerst.

De Nationale Dag van de Vrijwilliger

Geplaatst op door Monique

vrijwilliger‘Gaat u mee naar de recreatiezaal, mevrouw de Boer?’

‘Nee hoor, waarom zou ik?’

‘Nou, er is een leuk optreden. De Koffiemeisjes komen zingen!’

‘De koffiemeisjes komen zingen? Moeten die geen koffie zetten dan?’

‘Haha, u bent scherp vandaag! Ja, ze zetten een heerlijk bakkie koffie, maar ze kunnen ook een lekker deuntje zingen en het wordt een heel gezellige boel. Kom lekker mee, dan kunt u het zelf zien!’

‘Nee hoor, het kan niet, want mijn man kan op bezoek komen en dan ben ik er niet.’

‘Ja, dat is waar, maar als uw man komt, dan komt hij ook naar de recreatiezaal hoor, dat heb ik met hem afgesproken.’

‘O, echt? Weet je dat zeker?’

‘Ja, dat weet ik heel zeker. Zullen we gaan?’

Ze rijdt mevrouw de Boer door de lange gang, de lift in, van 3 naar 0, door nog een lange gang, via de hal de recreatiezaal in. Ze ‘parkeert’ mevrouw de Boer op een plekje waar ze niet op de tocht zit, vergewist zich ervan dat ze goed zit zo, loopt terug via de hal, door de lange gang, de lift van 0 naar 3, door de andere gang, naar de huiskamer.

‘Gaat u mee naar de recreatiezaal, mevrouw van Vliet?

‘Nee hoor, geen tijd voor! Ik moet naar de wc!’

De vrijwilliger! Alle hulde!

Sinterklaas, maar dan anders

Geplaatst op door Monique

oostduin

‘Wij voelen ons de hele maand al Sinterklaas!’

De Activiteitenbegeleiding van Florence Oostduin is opgetogen over de subsidie die ze hebben gekregen in het kader van Waardigheid en Trots.

‘We kunnen zulke leuke activiteiten doen met en voor de bewoners. Gezamenlijke, maar ook persoonlijke wensen kunnen in vervulling gaan.’

De activiteitenagenda past niet meer op een A4-tje. Er komt geregeld een Beautybus, het Bewegingstheater is er bijna elke week en ook wij, De Zingende Koffiemeisjes, bevolken het bijna volle prikbord met aankondigingen.

Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor ouderen. Natuurlijk gaat dat over de kwaliteit van de zorg, over tijd en vooral het gebrek daar aan, over normen, professionalisering  en over geld, maar als wij zo om ons heen kijken in Oostduin, gaat het toch ook en misschien wel vooral over plezier en geluk.

‘Ik ben 96, lieverd! Dat ik dit nog mag meemaken!’, glundert een keurige bewoonster.
‘Als ik dit aan mijn kinderen vertel, dan geloven ze me niet!’ Ze pakt het rinkelende instrumentje aan en slaat mee op het ritme van Ze Kon Het Lonken Niet Laten.

En op de laatste van de vijf huiskamers die we aandoen deze middag, moeten we met de hand op ons hart beloven dat we terugkomen.

‘En wat je belooft, dat moet je doen! Anders ben je een oen!’

Met die waarschuwing in de zak, kleden we ons om in de in Japanse sferen gehulde snoezelkamer. We moesten die belofte maar inlossen.

We hebben een ‘nieuwe’ koffiemolen

Geplaatst op door Monique

carrie-koffiemolenWe wonen alle drie in hetzelfde dorp en we kennen elkaar al meer dan 20 jaar.
Koffiemeisje 1 deelde jarenlang het ‘oudersbankje’ naast het hockeyveld met haar. Koffiemeisje 2 proefpufte naast haar de baby in haar buik tot geboorte-klaar. We kwamen elkaar geregeld tegen, een zwaai in de auto, een snel praatje bij de bloemist, een bemoedigende hand in de wachtkamer bij de dokter. En vaak was er de uitspraak: ‘We moeten eens een bakkie doen!’. Nooit kwam het ervan, tot twee weken geleden.

Na weer zo’n korte ontmoeting vorig jaar, linkten we op een sociaal medium. Zij ontdekte de driehoek-connectie tussen haarzelf en de twee koffiemeisjes en vanaf dat moment volgde ze onze berichtjes.

Toen ze, vanwege haar werk, de hand kon leggen op een prachtige, antieke, goedwerkende koffiemolen, wist ze meteen aan wie ze die zou schenken: aan de Zingende Koffiemeisjes.

Koffiemeisje 2 kreeg de koffiemolen officieel overhandigd en we deden dat bakkie, eindelijk! Het was een bakkie thee, dat dan weer wel, maar het was een genoegen.

Carry, ontzettend bedankt. Donderdag wordt ‘ie gedoopt in Den Haag!

 

  • Carry is eigenaar van Woningontruiming CVS een organisatie die woningen zorgvuldig ontdoet van alle inboedel, huisraad en vloerbedekking. Wat hiervan nog bruikbaar is, krijgt een herbestemming bij goede doelen en maatschappelijke instellingen waarmee zij samenwerken.

Dag Mama

Geplaatst op door Monique

Het theaterstuk begint om 7 uur. Wij rollen om even voor 5 onze piepende serveerwagen door de uitgang van Huis In De Duinen in Zandvoort, nog na-zoemend van vier enerverende optredens in de huiskamers van dit zorgcentrum. Auto laden en snelste koers naar Kunsthof De Heuf in Buren waar we de voorstelling “Dag Mama” gaan zien.

Maar Zandvoort staat stil in de regen. Alles en iedereen staat stil in de plassen op de A2. De e.t.a. op de navigatie kruipt voorbij 19.00. We zijn te laat. Even voor half acht sluipen we verhit de theaterzaal binnen en duiken op twee vrijgehouden stoelen aan de zijkant.

Op het toneel zitten twee vrouwen. Hoe ze zitten, hoe ze kijken, hoe de stiltes tussen hen spreken, hoe de communicatie tussen hen niet tot verbinding leidt, maar tot verwijdering…het is identificatie in een oogwenk. Een moeder en een dochter in de verstikkende, vervreemdende greep van de dementie. In de gefrustreerde, machteloze en daardoor boze dochter herken ik mijzelf niet direct, maar wel veel dochters en zonen die ik, in de tijd dat mijn moeder in het verpleeghuis zat, heb zien worstelen.

Maar dan de moeder. Ze lijkt niet op de mijne, die ik me nu, tien jaar na haar overlijden, gelukkig  weer in haar volle bloei als denkend, sprekend, lachend en moederend mens kan herinneren.
Maar die ogen! Haar blik, leeg, zoekend, verdrietig, verlaten. Ze is het! Ze ís mijn moeder in de laatste periode van haar leven. En ik voel het weer, die onvervulbare drang om haar te redden. Ik verdrink in die ogen.

Psychologen Sarah en David Blom loodsen hun publiek door de lezing na de voorstelling, geven handvatten (meebewegen, spiegelen en inleven) gelardeerd met praktijkvoorbeelden. Twee Koffiemeisjes luisteren en we zien een heel arsenaal van gezichten uit ons publiek van die middag aan ons voorbij gaan; de man die eerst niets wilde, ons niet aankeek, maar smolt bij Kijk eens in de poppetjes van mijn ogen. “Da’s van Annie de Reuver!”. De vrouw die leek te slapen, maar met dichte ogen playbackte bij Droomland. De man die bruut werd gestoord bij het lezen van zijn krantje, het ding opvouwde en van het begin tot het eind breed lachend met ons meezong. “Komen jullie morgen weer?”

Dag Mama raakt in de herkenning, beantwoordt vragen, pretendeert niet dé oplossing te geven, want die is er niet. Maar als je het gedrag beter begrijpt, kan je de stress verminderen en zoeken naar manieren om wel contact te maken. Er is meer mogelijk dan je denkt.

Als wij Sarah naderhand spreken, toont ook zij hoe moeilijk het is en hoe feilbaar wij per definitie allemaal zijn, als medemensen van hen die aan dementie lijden.  “Als zorgverlener, werk ik dagelijks met deze materie, maar soms heb ik ook van die momenten dat ik het even niet kan en een deur voorbij loop.”

Wij rijden terug naar Leiderdorp. Vol van alles. En in de nacht zie ik weer die ogen.

“Dag Mam!”

Dag Mama zien? Kijk op deze site:  www.dementieintheater.nl/dagmama