Als je, als twee moeders, op Moederdag bijna 100 moeders mag toezingen, dan laat je het zware werk, het draaien aan de antieke koffiemolen, aan de kerels over.
Het was een bijzondere middag bij het schitterende woonzorgcomplex WZH Oosterheem in Zoetermeer.
Als wij zingen en spelen voor ouderen in de zorginstellingen in ons land, beseffen wij heel goed dat we, als de Zingende Koffiemeisjes, ‘slechts’ een middel zijn om even wat vreugde, gezelligheid en aandacht te brengen, maar soms is het voor ons zoveel meer dan dat; ontmoetingen met mooie mensen.
Koffiemeisje 1 verwoordde het vanmorgen zo:
“Wat mij het meeste raakt is dat wanneer je in de ogen kijkt van sommige mensen, je zulke mooie dingen oppikt. Soms kijk ik wat dieper en dan denk ik: oh, wat een mooi mens is dat! Ook bij mensen met dementie gebeurt dat. Te zien dat je jezelf zo kwijt kan raken door die ziekte! Onmenselijk vind ik het. Gelukkig voel en zie je in de verzorgingshuizen de betrokkenheid en liefde voor deze mensen, want ze verdienen het dubbel en dwars.”
Koffiemeisje 2 hoefde alleen maar te knikken.
Vandaag bezochten we vijf afdelingen van het prachtige Woonzorgcentrum Oostduin van Florence Zorg in het Haagse Benoordenhout. Het was een heerlijke middag met veel muzikale, zingende bewoners en een lach en een traan.
Maar soms hebben ook Zingende Koffiemeisjes rare dagen. Aan discipline, goede wil en puike voorbereidingen ligt dat niet, want die zijn altijd noodzakelijk, maar er gebeuren wel eens dingen die je niet kan voorzien. Zo ook vandaag.
De grieprestanten hangen nog rond in mijn hoofd, inmiddels gezakt van achter de ogen, via de neus naar mijn keel. Lastig en ik doe er alles aan om de stem goed te houden, want we zingen heel wat af deze maanden. Maar midden in het lied Omdat Ik Zoveel Van Je Hou, waarbij ik mij verkleed als “kerel”, compleet met pet, colbert en plaksnor, schiet er iets verkeerd in mijn keel. Ik kan alleen nog maar hoesten en er komt geen noot meer uit. Met het zweet op de rug, rond ik het lied proestend af, gooi verhit mijn pet en mijn snor af en pas na een litertje water en een langzaam herstel tijdens het meezinggedeelte van ons optreden, gaat het iets beter en krijg ik Het Dorp er wonder boven wonder zonder problemen uit. De bewoners van Huiskamer 2 genieten gelukkig en opgelucht gaan we met onze begeleidster de lift in naar de volgende afdeling.
Op weg naar boven, lurk ik nog wat aan mijn verzachtende watertje.
‘Jee!, zegt onze begeleidster, gaat het weer een beetje?’ Ze kijkt me bezorgd aan. ’Is dit de eerste keer dat je je snor hebt ingeslikt?’
Gelukkig kon ik daar weer hardop om lachen, zonder te hoesten.
Een uur na de voorstelling, duwen we onze drie karren met spullen door de toegangsdeur van de recreatiezaal van Zorgbalans De Moerberg in IJmuiden.
Twee bewoonsters van dit prachtige en gezellige wooncentrum zitten in het gangetje bij de liften.
‘Ach dames! Wat hebben jullie veel troep bij je! Nee, sorry hoor, ik bedoel geen troep, maar wat hebben jullie veel spullen!’
De ander knikt bevestigend en zegt: ‘Wanneer komen jullie weer? Ik heb zo genoten!’
Met twee glimlachen van oor tot oor duwen wij ‘onze troep’ de lift in en verdwijnen uit IJmuiden, om er zeker nog eens weer te keren!
Het leven van een Zingend Koffiemeisje kenmerkt zich op het eerste gezicht vooral door veel roze met witte balletjes, muziek, plezier en vertier. Daarnaast, echter, is het ook een leven van contrasten en uitdagingen. We reizen ongeremd door de tijd, van de éénentwintigste eeuw pardoes terug naar de vijftiger jaren; van voorgekookte coffeepads, naar handmatig opschenken; van vacuüm getrokken snelfiltermaling naar de knarsende koffiemolen en het aroma van verse koffiebonen.
Als wij gaan optreden begint het proces van de metamorfose meestal ’s morgens vroeg, met het inzetten van de krullers en het strijken van onze schortjes. Zo ook afgelopen zaterdag, toen we met zwierige krullen en bloemen in het haar naar Nieuw Overbos in Heemstede togen, klaar voor onderdompeling in het verleden.
De uitdaging volgde toen we ter plaatse kwamen en even dachten dat we in Benidorm beland waren; wat een prachtig, zonnig en ultramodern complex! Geen spoor van vroeger tijden! 
Nieuw Overbos bestaat uit drie vleugels met luxe seniorenappartementen. Stichting Sint Jacob realiseerde in een deel van het gebouw een zestal kleinschalig wonen groepswoningen voor dementerenden.
Op de open vide, die boven de entreehal zweeft, bouwden we ons podium op en brachten vrijwilligers de bewoners één voor één binnen. In een supermoderne setting maalden we koffie met ze, in het licht van de grote raampartijen roken ze glunderend aan de gemalen koffie en voor een met levend mos bedekte achterwand zongen we de liedjes van ooit, die ze deden meezingen en zwaaien.
Het maakt niet uit waar, het verleden zit er ín en komt eruit als wij het mogen aanraken.
Van 14 tot en met 19 maart 2016 wordt voor de vierde keer de Nationale Week van Zorg en Welzijn georganiseerd. Dé uitgelezen kans voor nieuwe (aankomende) cliënten, mantelzorgers, vrijwilligers, buurtbewoners of studenten om kennis te maken met zorg en/of welzijnsorganisaties in de buurt en om met eigen ogen te zien wat daar voor fantastisch werk wordt gedaan.
De Zingende Koffiemeisjes zingen er in dat kader lustig op los bij Stichting Sint Jacob Nieuw Overbos in Heemstede op zaterdag 19 maart om 11.00 uur.
Op de Site Weekvanzorgenwelzijn.nl kunt u zien welke zorgcentra in uw regio de deuren voor u openen.
De Nationale Week van Zorg en Welzijn is een initiatief van de 15 regionale werkgeversorganisaties in zorg en welzijn, die samenwerken in Stichting RegioPlus.
Soms hangt er een lach aan de dag. We verlieten vanmorgen proestend van het lachen ons dorp, nadat we de teckel van Ilonka met de grootste moeite uit haar netkousen hadden bevrijd.
Wij gingen op bezoek bij de bewoners van Hoge Veld in Den Haag, een woonzorgcentrum dat is gespecialiseerd in zorg bij dementie. Wat een warm, vriendelijk en licht huis! Een prachtige gelegenheid om ons nieuwe programma De Zingende Koffiemeisjes S uit te voeren.
Zingen in de huiskamers, voor kleine groepjes bewoners, is een heel andere ervaring dan in de recreatiezaal voor een groot publiek. Het contact is persoonlijker en emoties zijn voelbaarder. Een uitgestoken hand wordt eerder gepakt, een traan sneller gezien en een meezingende stem beter gehoord.
Een lieve vrouw in een rolstoel, die haar pop wiegt in haar armen en ons geamuseerd gadeslaat, barst uit in lachen als we op z’n onvervalst Amsterdams De Jantjes zingen. “Hahaha, ze zijn nog aangeschoten ook!”
Dementie is een op veel vlakken pijnlijke ziekte. Maar ondanks het verdriet dat onmiskenbaar aanwezig is in deze huizen, is er zeker ook die bevrijdende lach en de niet-vergeten humor. Ook vandaag weer. En misschien doen we dit óók daarom zo graag.
5 volle maar onvergetelijke dagen, 4 zorgcentra, 31 huiskamers, 248 bewoners, 37 ruimhartige sponsors, ruim 200 kerstkoekjes, 208 persoonlijk gezongen Kerstwensen, 240 zingende ouderen, 63 zachte Stille Nachten, zeker 12 ontroerde verpleegkundigen en mantelzorgers, meer dan 50 ontroerde ouderen en 2 regelmatig ontroerde koffiemeisjes, 31 vrolijke kerstkaarten, toch zeker 62 versierde kerstbomen, minstens 33 vrouwen die onze roze schortjes wilden hebben, 22 halve uren zingen, 78 slokjes water tegen een gortdroge keel, 24 keer AJAX willen roepen na “toen hoorden zij engelen zingen”, maar het toch maar niet doen, 349 lachen, 94 tranen, 8 verzorgenden die zo mee wilden op Kersttoer, 11,5 uren staan, 4 vermoeide kuiten en 2 klotsende knietjes, 2 zweterige witte bloesjes, 4 bossen bloemen en 2 kerstbroden, 7 welgemeende zoenen, 29 redenen om het volgend jaar weer te doen;
De balans van De Zingende Koffiemeisjes op Kersttoer:
1 vat dankbaarheid
1 overtuiging dat aandacht een recht is
1 besef dat muziek verbindt, dat zingen blijdschap maakt en diep verborgen gevoelens aanraakt
De wasmachine draait, wij storten ons in onze eigen Kerst, met de herinnering aan al die lieve en enthousiaste mensen als een lichtkransje eromheen.
Fijne Kerstdagen!
Ilonka & Monique
“U heeft ons een onvergetelijke ochtend bezorgd!”
Ze legt een oude hand op mijn wang en geeft me een welgemeende zoen. Ik voel de traan die naar haar lip is gerold.
“Het is zo heerlijk om deze liederen weer eens te zingen. Het brengt me terug naar vroeger, naar zondagsschool, in Drenthe.”
Ze vertelt twee keer over haar ouders, de één gereformeerd en de ander hervormd. Het Ere Zij God was te frivool voor haar vader, dus ze zingt het naar haar moeder, vol overgave, haar ogen twinkelen.
De Kersttoer van De Zingende Koffiemeisjes is van start gegaan in de huiskamers van Rietveld, een prachtige zorglocatie van Activite in Alphen aan de Rijn. Wat een ontroerende ervaring! We zingen Kerst voor de bewoners en mét ze, vooral dat. We luisteren naar ze, als ze coupletten uit hun brein toveren die wij niet op onze spiekbriefjes hebben staan, omdat we dachten dat ze die niet zouden kennen. We ontmoeten ogen die even wakker worden, blikken die verzachten, oprecht plezier, dankbaarheid en ontroering. We hebben de eerste zes huiskamers gehad en alle ca. vijftig bewoners horen zingen, galmen soms, geen uitzondering.
“Ik zal dit nooit vergeten”, fluistert ze me toe.
“Ik zal u ook nooit vergeten, mevrouw. Mag ik uw naam weten?”
“Diny!”
Ik ben Monique, mevrouw Diny. Wat heeft u prachtig gezongen!”
Ze bloost. Ilonka zingt haar zachtjes een vrolijk Kerstfeest toe. En dan pakt ze een kerstkoekje en lacht ons naar morgen, want dan mogen we weer.
(Dank aan Mirjam de Goede voor de foto)
Er zijn geen foto’s van mijn opa in zijn overall in het knutselschuurtje en ook niet van mijn oma in haar simpele keukentje zonder koelkast, maar de beelden, geuren en geluiden van toen bestaan nog in mijn geheugen.
Ik voel de zwaarte van de zwarte bakelieten hoorn van de hangende telefoon in hun gang en de koelte van het granieten aanrecht in de keuken. Ik ruik de geur van de vers gemalen bonen in het glazen bakje onder de koffiemolen en ik zie de stapel grijze wolkjespannen, achter het gerimpelde gordijntje onder het aanrecht.
Het duurde even voor we zo’n pan hadden gevonden, maar zelfs bij mij werkt het: ik ben even terug in de tijd! Bij de volgende show, staat hij “de herinnering” te zijn op onze jaren vijftig tafel!
Zingen van hart tot hart 